ఏవం సంకల్ప్య భగవాన్ సర్వవేదాననుస్మరన్। నాట్యవేదం తతశ్చక్రే చతుర్వేదాంగసంభవమ్॥ తాత్పర్యం: బ్రహ్మ వేదాలను స్మరించుచు నలుగు వేదాల అవయవాలతో కూడిన నాట్యవేదమును సృష్టించాడు.
దేవదానవగాంధర్వ యక్షరక్షోమహోరగై:। జంబుద్వీపే సమాక్రాంతే లోకపాలప్రతిష్ఠితే॥ తాత్పర్యం: జంబుద్వీపం దేవదానవ గాంధర్వ యక్షరాక్షస మహోరగాలతో నిండి లోకపాలకుల ఆధీనంలో ఉంది. (వారందరూ ఆ కాలపు కొత్తగా తలెత్తిన ...
మహేంద్రప్రముఖైర్దేవైరుక్తః కిల పితామహః। క్రీడనీయకమిచ్ఛామో దృశ్యం శ్రావ్యం చ యద్భవేత్॥ తాత్పర్యం: ఇంద్రాది దేవతలు బ్రహ్మదేవుని దృశ్య-శ్రావ్య వినోద కళాంగాన్ని కోరారు.
వేదోపవేదైః సంబంధో నాట్యవేదో మహాత్మనా । ఏవం భగవతా సృష్టో బ్రహ్మణా సర్వవేదినా ॥ తాత్పర్యం: వేదాలు మరియు ఉపవేదాలతో అనుసంధానమైన నాట్యవేదాన్ని, సమస్త వేదాలను తెలిసిన భగవంతుడైన బ్రహ్మదేవుడు ఈ విధంగా సృష్టించాడు.
Jagraaha patyam rugvedaath saamabhyo geetameva cha।Yajurvedaadabhinayaan rasaanatharvanaadapi || Summary: Brahma took the text from the Rigveda, the melody from the Samaveda, the acting from the ...
ఏవం సంకల్ప్య భగవాన్ సర్వవేదాననుస్మరన్। నాట్యవేదం తతశ్చక్రే చతుర్వేదాంగసంభవమ్॥ తాత్పర్యం: బ్రహ్మ వేదాలను స్మరించుచు నలుగు వేదాల అవయవాలతో కూడిన నాట్యవేదమును సృష్టించాడు.
సర్వశాస్త్రార్థసమ్పన్నం సర్వశిల్పప్రవర్తకమ్। నాట్యాఖ్యం పఞ్చమం వేదం సైతిహాసం కరోమ్యహమ్॥ తాత్పర్యం: నేను నాట్యం అనే ఐదవ వేదాన్ని సృష్టిస్తాను, ఇది అన్ని శాస్త్రాల జ్ఞానంతో నిండి ఉంటుంది, అన్ని కళలు మరియు చేతివృత్తులకు పునాదిగా ...
ధర్మ్యమర్థ్యం యశస్యం చ సోపదేశ్యం ససంగ్రహమ్। భవిష్యతశ్చ లోకస్య సర్వకర్మానుదర్శకమ్॥ తాత్పర్యం: ధర్మార్థకామ యశఃలకు ఉపదేశ సారాలతో కూడిన భవిష్యత్ కర్మాలను ప్రదర్శించేదిగా ఉండాలి.
ఏవమస్త్వితి తానుక్త్వా దేవరాజం విసృజ్య చ। సస్మార చతురో వేదానాంయోగ మాస్థాయ తత్త్వవిత్॥ తాత్పర్యం: బ్రహ్మ దేవతలతో ఏకీభవించి ‘అలాగే జరుగుగాక’ అని చెప్పి, ఇంద్రుడిని పంపించివేసి, సత్యజ్ఞాని అయిన బ్రహ్మదేవుడు యోగసమాధి స్థితిలోకి ...
శ్రుత్వా తు శక్రవచనం మామాహామ్బుజసంభవ:। త్వం పుత్రశతసంయుక్తః ప్రయోక్తా’స్య భవానఘ॥ తాత్పర్యం: ఇంద్రుని మాటలు విని, పద్మసంభవుడు నాతో ఇట్లనెను: “ఓ పాపరహితుడా! నీవు నూరు మంది పుత్రులతో కూడి ఉన్నావు; దీనిని వినియోగించు వాడవు నీవే అగుదువు .”
య ఇమే వేదగుహ్యజ్ఞా ఋషయః సంశితవ్రతాః। ఏతేఽస్య గ్రహణే శక్తాః ప్రయోగే ధారణే తథా॥ తాత్పర్యం: వేదాల రహస్యాలను ఎరిగినవారై, తీవ్రమైన నియమ నిష్ఠలను పాటించే ఈ మహర్షులు మాత్రమే, ఈ జ్ఞానాన్ని గ్రహించడానికి, ఆచరణలో పెట్టడానికి మరియు నిలుపుకోవడానికి సమర్థులు.
గ్రహణే ధారణే జ్ఞానే ప్రయోగే చాస్య సత్తమ। అశక్తా భగవన్ దేవా అయోగ్యా నాట్యకర్మణి॥ తాత్పర్యం: ఓ పితామహ! దేవతలు దీనిని గ్రహించలేక, నిలుపుకోలేక, అర్థం చేసుకోలేక, లేదా అన్వయించలేక నాటక కళ అభ్యాసానికి అనర్హులు.