న వేదవ్యవహారోయం సంశ్రావ్యః శూద్రజాతిషు । తస్మాత్సృజాపరం వేదం పంచమం సార్వవర్ణికమ్ ॥ తాత్పర్యం: “ప్రస్తుతం ఉన్న నాలుగు వేదాలు సమాజంలోని అన్ని వర్గాల వారికి, శూద్రులకు ...
Yoyam bhagavata samyaggrathito vedasammitah|Natyavedam katham brahmannutpannah kasya va krte|| Summary: O best of Brahmins! How did this science of dance, ...
శ్లోకం 25: ఆజ్ఞాపితో విదిత్వాహం నాట్యవేదం పితామహాత్ । పుత్రా నధ్యాపయామాస ప్రయోగం చాపి తత్త్వతః ॥ Hook: “ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి నాట్య గురుకులం ఎలా ప్రారంభమైందో, ...
ధర్మ్యమర్థ్యం యశస్యం చ సోపదేశ్యం ససంగ్రహమ్ । భవిష్యతశ్చ లోకస్య సర్వకర్మానుదర్శకమ్ ॥ తాత్పర్యం: బ్రహ్మ సృష్టించబోయే ఆ ఐదో వేదం—ధర్మాన్ని, అర్థాన్ని, కీర్తిని ఇచ్చేదిగా, మంచి ఉపదేశాలతో కూడినదిగా మరియు భవిష్యత్తు తరాల యొక్క అన్ని కర్మలను (పనులను) ప్రతిబింబించే ...
ఏవమస్త్వితి తానుక్త్వా దేవరాజం విసృజ్య చ । సస్మార చతురో వేదాన్యోగమాస్థాయ తత్త్వవిత్ ॥ తాత్పర్యం: దేవతల కోరికకు బ్రహ్మదేవుడు “అలాగే కానివ్వు” అని చెప్పి, ఇంద్రుడిని పంపించివేసారు. ఆపై తత్త్వజ్ఞాని అయిన బ్రహ్మ ...
న వేదవ్యవహారోయం సంశ్రావ్యః శూద్రజాతిషు । తస్మాత్సృజాపరం వేదం పంచమం సార్వవర్ణికమ్ ॥ తాత్పర్యం: “ప్రస్తుతం ఉన్న నాలుగు వేదాలు సమాజంలోని అన్ని వర్గాల వారికి, శూద్రులకు వినడానికి వీలు లేదు (లేదా అర్థం ...
దేవదానవగాంధర్వ యక్షరక్షోమహోరగై:। జంబుద్వీపే సమాక్రాంతే లోకపాలప్రతిష్ఠితే॥ తాత్పర్యం: జంబుద్వీపం దేవదానవ గాంధర్వ యక్షరాక్షస మహోరగాలతో నిండి లోకపాలకుల ఆధీనంలో ఉంది. (వారందరూ ఆ కాలపు కొత్తగా తలెత్తిన సంఘర్షణలను అనుభవిస్తున్నారు).
Graamyadharmapravruthe tu kaamalobhavasham gate |Ershyaakrodhaadisammuuddhe loke sukhiitaduhkhite || Summary: It describes the state of the world, immersed in lust, greed, envy, and anger, and floundering ...
Purvam krutayuge vipra vruthe svayambhuvah anthare।Tretayuge atha samprapte mano vaivasvatasya tu || Summary: After the Krita Yuga and the Svayambhuva Manvantara had passed, the need ...
కుశలా యే విదగ్ధాశ్చ ప్రగల్భాశ్చ జితశ్రమాః । తేష్వయం నాట్యసంజ్ఞో హి వేదః సంక్రామ్యతాం త్వయా ॥ తాత్పర్యం: “ఎవరైతే నైపుణ్యం గలవారో (కుశలా), విద్వాంసులో (విదగ్ధా), ధైర్యసాహసాలు గలవారో (ప్రగల్భా), మరియు అలసటను జయించినవారో (జితశ్రమా)… అలాంటి వారిలోనే ఈ నాట్యవేదాన్ని నువ్వు ప్రవేశపెట్టు” అని బ్రహ్మ ...
ఉత్పాద్య నాట్యవేదం తు బ్రహ్మోవాచ సురేశ్వరమ్ । ఇతిహాసో మయా సృష్టః స సురేషు నియజ్యతామ్ ॥ తాత్పర్యం: నాట్యవేదాన్ని సృష్టించిన తర్వాత బ్రహ్మ ఇంద్రుడితో ఇలా అన్నారు: “ఇంద్రుడా! నా చేత ఇతిహాస రూపంలో ఒక అద్భుతమైన కథ/నాట్యం సృష్టించబడింది. దీనిని దేవతల మధ్య ప్రయోగించు.” వివరణ: ...
వేదోపవేదైః సంబద్ధో నాట్యవేదో మహాత్మనా । ఏవం భగవతా సృష్టో బ్రహ్మణా సర్వవేదినా ॥ తాత్పర్యం: సమస్త విజ్ఞాన సర్వస్వమైన బ్రహ్మదేవుడు, వేదాలను మరియు వాటి ఉపవేదాలను (ఆయుర్వేదం, ధనుర్వేదం, గాంధర్వవేదం మొదలైనవి) అనుసంధానిస్తూ ఈ మహత్తరమైన నాట్యవేదాన్ని సృష్టించారు. వివరణ: నాట్యవేదానికి ఉన్న సమగ్రమైన స్వభావాన్ని ఇది ...