వేదోపవేదైః సంబద్ధో నాట్యవేదో మహాత్మనా । ఏవం భగవతా సృష్టో బ్రహ్మణా సర్వవేదినా ॥ తాత్పర్యం: సమస్త విజ్ఞాన సర్వస్వమైన బ్రహ్మదేవుడు, వేదాలను మరియు వాటి ఉపవేదాలను ...
వేదోపవేదైః సంబద్ధో నాట్యవేదో మహాత్మనా । ఏవం భగవతా సృష్టో బ్రహ్మణా సర్వవేదినా ॥ తాత్పర్యం: సమస్త విజ్ఞాన సర్వస్వమైన బ్రహ్మదేవుడు, వేదాలను మరియు వాటి ఉపవేదాలను ...
శ్లోకం 21: తచ్ఛృత్వా వచనం శక్రో బ్రహ్మణా యదుదాహృతమ్ । ప్రాంజలిః ప్రణతో భూత్వా ప్రత్యువాచ పితామహమ ॥ Hook: “దేవేంద్రుడు ఆ బాధ్యతను స్వీకరించాడా?” తాత్పర్యం: ...
ఉత్పాద్య నాట్యవేదం తు బ్రహ్మోవాచ సురేశ్వరమ్ । ఇతిహాసో మయా సృష్టః స సురేషు నియజ్యతామ్ ॥ తాత్పర్యం: నాట్యవేదాన్ని సృష్టించిన తర్వాత బ్రహ్మ ఇంద్రుడితో ఇలా అన్నారు: “ఇంద్రుడా! నా చేత ఇతిహాస రూపంలో ఒక అద్భుతమైన కథ/నాట్యం సృష్టించబడింది. ...
వేదోపవేదైః సంబద్ధో నాట్యవేదో మహాత్మనా । ఏవం భగవతా సృష్టో బ్రహ్మణా సర్వవేదినా ॥ తాత్పర్యం: సమస్త విజ్ఞాన సర్వస్వమైన బ్రహ్మదేవుడు, వేదాలను మరియు వాటి ఉపవేదాలను (ఆయుర్వేదం, ధనుర్వేదం, గాంధర్వవేదం మొదలైనవి) అనుసంధానిస్తూ ...
జగ్రాహ పాఠ్యమృగ్వేదాత్సామభ్యో గీతమేవ చ । యజుర్వేదాదభినయాన్ రసానాథర్వణాదపి ॥ తాత్పర్యం: బ్రహ్మదేవుడు ఋగ్వేదం నుండి పాఠ్యాన్ని (సంభాషణ), సామవేదం నుండి గీతాన్ని (సంగీతం), యజుర్వేదం నుండి అభినయాన్ని (నటన), మరియు అథర్వణ వేదం ...
ఏవం సంకల్ప్య భగవాన్ సర్వవేదాననుస్మరన్ । నాట్యవేదం తతశ్చక్రే చతుర్వేదాంగసంభవమ్ ॥ తాత్పర్యం: ఈ విధంగా గట్టిగా సంకల్పించుకుని, భగవంతుడైన బ్రహ్మదేవుడు నాలుగు వేదాలను మనసులో ధ్యానించి, వాటి అంగాల (భాగాల) నుండి ‘నాట్యవేదాన్ని’ ...
సర్వశాస్త్రార్థసంపన్నం సర్వశిల్పప్రవర్తకమ్ । నాట్యాఖ్యం పంచమం వేదం సేతిహాసం కరోమ్యహమ్ ॥ తాత్పర్యం: “సకల శాస్త్రాల యొక్క అర్థంతో నిండినది, అన్ని శిల్పకళలకు, నైపుణ్యాలకు మూలమైనది, ఇతిహాసంతో (చరిత్రతో) కూడినదైన ‘నాట్యం’ అనే ఐదవ ...
ధర్మ్యమర్థ్యం యశస్యం చ సోపదేశ్యం ససంగ్రహమ్ । భవిష్యతశ్చ లోకస్య సర్వకర్మానుదర్శకమ్ ॥ తాత్పర్యం: బ్రహ్మ సృష్టించబోయే ఆ ఐదో వేదం—ధర్మాన్ని, అర్థాన్ని, కీర్తిని ఇచ్చేదిగా, మంచి ఉపదేశాలతో కూడినదిగా మరియు భవిష్యత్తు తరాల ...
శ్లోకం 22: గ్రహణే ధారణే జ్ఞానే ప్రయోగే చాస్య సత్తమ । అశక్తా భగవన్ దేవా అయోగ్యా నాట్యకర్మణి ॥ Hook: “సమస్త శక్తులు ఉన్న దేవతలు సైతం ఒక అద్భుతమైన కళను ప్రదర్శించలేమని ఎందుకు తిరస్కరించారు ?” తాత్పర్యం: “ఓ పుణ్యాత్మా! బ్రహ్మదేవా! ఈ నాట్యవేదాన్ని గ్రహించడంలో, ...
శ్లోకం 21: తచ్ఛృత్వా వచనం శక్రో బ్రహ్మణా యదుదాహృతమ్ । ప్రాంజలిః ప్రణతో భూత్వా ప్రత్యువాచ పితామహమ ॥ Hook: “దేవేంద్రుడు ఆ బాధ్యతను స్వీకరించాడా?” తాత్పర్యం: బ్రహ్మదేవుడు పలికిన ఆ మాటలను విన్న దేవేంద్రుడు, భక్తితో చేతులు జోడించి, వినయంగా తలవంచి పితామహుడైన బ్రహ్మకు ఈ విధంగా ...
కుశలా యే విదగ్ధాశ్చ ప్రగల్భాశ్చ జితశ్రమాః । తేష్వయం నాట్యసంజ్ఞో హి వేదః సంక్రామ్యతాం త్వయా ॥ తాత్పర్యం: “ఎవరైతే నైపుణ్యం గలవారో (కుశలా), విద్వాంసులో (విదగ్ధా), ధైర్యసాహసాలు గలవారో (ప్రగల్భా), మరియు అలసటను జయించినవారో (జితశ్రమా)… అలాంటి వారిలోనే ఈ నాట్యవేదాన్ని నువ్వు ప్రవేశపెట్టు” అని బ్రహ్మ ...