య ఇమే వేదగుహ్యజ్ఞా ఋషయః సంశితవ్రతాః। ఏతేఽస్య గ్రహణే శక్తాః ప్రయోగే ధారణే తథా॥ తాత్పర్యం: వేదాల రహస్యాలను ఎరిగినవారై, తీవ్రమైన నియమ నిష్ఠలను పాటించే ఈ ...
Samaptajapyam vratinam svasutaih parivaritam |Anadhyaye kadachithu bharatam natyakovidam || Summary: Once, Bharata Muni, the expert in the science of dance, ...
Purvam krutayuge vipra vruthe svayambhuvah anthare।Tretayuge atha samprapte mano vaivasvatasya tu || Summary: After the Krita Yuga and the Svayambhuva ...
శ్రుత్వా తు శక్రవచనం మామాహామ్బుజసంభవ:। త్వం పుత్రశతసంయుక్తః ప్రయోక్తా’స్య భవానఘ॥ తాత్పర్యం: ఇంద్రుని మాటలు విని, పద్మసంభవుడు నాతో ఇట్లనెను: “ఓ పాపరహితుడా! నీవు నూరు మంది పుత్రులతో కూడి ఉన్నావు; దీనిని వినియోగించు వాడవు నీవే అగుదువు .”
య ఇమే వేదగుహ్యజ్ఞా ఋషయః సంశితవ్రతాః। ఏతేఽస్య గ్రహణే శక్తాః ప్రయోగే ధారణే తథా॥ తాత్పర్యం: వేదాల రహస్యాలను ఎరిగినవారై, తీవ్రమైన నియమ నిష్ఠలను పాటించే ఈ మహర్షులు మాత్రమే, ఈ జ్ఞానాన్ని గ్రహించడానికి, ...
గ్రహణే ధారణే జ్ఞానే ప్రయోగే చాస్య సత్తమ। అశక్తా భగవన్ దేవా అయోగ్యా నాట్యకర్మణి॥ తాత్పర్యం: ఓ పితామహ! దేవతలు దీనిని గ్రహించలేక, నిలుపుకోలేక, అర్థం చేసుకోలేక, లేదా అన్వయించలేక నాటక కళ అభ్యాసానికి ...
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం శక్రో బ్రహ్మణా యదుదాహృతమ్। ప్రాంజలిః ప్రణతో భూత్వా ప్రత్యువాచ పితామహమ్॥ తాత్పర్యం: బ్రహ్మ పలికిన ఆ మాటలను విని, ఇంద్రుడు, చేతులు జోడించి, భక్తితో నమస్కరిస్తూ, ఆ పితామహునికి ఇలా బదులిచ్చాడు.
కుశలా యే విదగ్ధాశ్చ ప్రగల్భాశ్చ జితశ్రమాః। తేష్వయం నాట్యసంజ్ఞో హి వేదః సంక్రామ్యతాం త్వయా॥ తాత్పర్యం: నైపుణ్యం, పాండిత్యం, ప్రావీణ్యం మరియు శ్రద్ధలతో విశిష్టతను చాటుకునే వారి మధ్య నాట్య వేదాన్ని విస్తరింపజేయమని ఆయన ...
ఉత్పాద్య నాట్యవేదం తు బ్రహ్మోవాచ సురేశ్వరమ్। ఇతిహాసో మయా సృష్టః స సురేషు నియుజ్యతామ్॥ తాత్పర్యం: నాట్యవేదమును సృష్టించిన బ్రహ్మ ఇంద్రునికి దేవతలలో దానిని నియమించమని ఆజ్ఞాపించాడు.
తేనాయుధీన్ విముక్తాంగీన్ ప్రాదాద్వై శక్రకర్మరిపుః। ధ్వజారోపణకాలే తు తత్రాసీచ్చాంతకీర్తిభిః॥ తాత్పర్యం: ఇంద్రుని శత్రువైన అసురుడు, ధ్వజారోహణోత్సవ సమయంలో అక్కడ ఉన్న వారిపై తన ఆయుధాలను ప్రయోగించాడు. ఆ సందర్భంలో దేవగణాల సమక్షంలో కలత మరియు అల్లకల్లోలం ఏర్పడింది.
తే భరతసుతా వీరా నాట్యవేదవిదామ్వర:। అభ్యసురీశ్చరాక్రమ్య ప్రహృష్టమనసో యత:॥ తాత్పర్యం: నాట్యశాస్త్ర నిపుణులలో అగ్రగణ్యులైన ఆ భరతుని వీరపుత్రులు, నాట్యవేదంలో ప్రావీణ్యం పొందిన శ్రేష్ఠులు. వారు మహర్షి సమక్షంలో ఉత్సాహపూరిత హృదయాలతో నాట్యవేదాన్ని అభ్యసించి పరిపూర్ణత సాధించారు.
ఆజ్ఞాపితో విదిత్వా’హం నాట్యవేదం పితామహాత్। పుత్రానధ్యాపయామాస ప్రయోగం చాపి తత్త్వతః॥ తాత్పర్యం: పితామహుని ఆజ్ఞను పొంది, నాట్య వేద జ్ఞానాన్ని ఆర్జించిన పిమ్మట, దానిని, దాని యథార్థ సారాంశంతో సహా, ఆచరణాత్మక ప్రయోగాన్ని నా కుమారులకు నేను ఉపదేశించాను.